Yüzeyden Kaçma ve Islatamama

Boya Kusurları

 

Boya uygulaması sırasında uygulanan kesme ve yerçekimi kuvvetleri, genellikle, boyayı boyanacak yüzeyin üzerine tamamen yaymaya yeterlidir. Ancak, Şekil.1’de görüldüğü gibi, bazen, uygulama sırasında veya hemen sonrasında boyanın yüzeyden kaçtığı ve ıslatamadığı görünür. Eğer bu, geniş bölgelerde veya bir panel kenarında ya da panelin bir bölümünde oluşursa buna yüzeyden kaçma (crawling) adı verilir. Islatamama ise, boyanın, yüzeyde  damlacıklar, kraterler, adacıklar ve delikler halinde toplanmasına da yol açabilir. Bu davranış, yüzeyin boya tarafından iyi ıslatılmamasına bağlıdır. (Şekil.1: Düşük yüzey gerilimli bir yüzeye uygulanıp yüzeyi ıslatamayan ve yüzeyden kaçan bir boya görüntüsü)

 

 

Uygulanan boyanın alt katı iyi ıslatması, iki katın yapışması için gerekli olacak kimyasal ve mekanik etkileşim alanını da sağlaması anlamına gelir. Genel olarak bir boya katmanının alt katı iyi ıslatabilmesi, alt kattan daha düşük yüzey gerilimine sahip olması ile gerçekleşir. Şekil.2’de, bir astar-bazkat-vernik gamının yüzey gerilimleri şematik olarak gösterilmiştir. (Şekil.2: Vernikli bir boya gamında yüzey gerilimi ilişkisi)
 

Islatamamanın sık karşılaşılan bir sebebi, yetersiz temizleme, parmak izleriyle veya kesme yağlarıyla kirlenme ya da atölyenin düzensizliğine bağlı olarak ortaya çıkan “kirli yüzey” dir. Yüzey kirliliği, uygulama yüzeyinin yüzey gerilimini, iyi ıslatma özelliğindeki bir boyanın da ıslatamayacağı noktaya düşürebilir. Islatamama sorunlarının önlenmesi için kullanıcının iyi bir yüzey temizliği yapması ve uygulama alanının temiz ve düzenli olması esastır.

Düzeltici etkinlik olarak, yüzey gerilimini düşürücü katkı kullanımında silikon bileşiklerinin, düşük yüzey gerilimli akrilik yüzey ajanlarının ve florlu yüzey katkılarının kullanımına başvurulabilir. Özellikle, tekrar boyanabilirlik sorunlarının yaşanmasına aday olan fırın kurumalı sistemlerde seçilecek yüzey ajanının ısıl kararlılığı konusunda dikkatli olunması gereklidir (Bkz. Arakat Yapışma Zayıflığı).